Av. Doç. Dr. Ramazan Arıtürk, Anayasa Mahkemesi’nin HDP hakkındaki iddianameyi kabul etmesinin partinin kapatıldığı veya kapatılacağı anlamına gelmediğini; yalnızca esas incelemesine geçildiğini gösterdiğini söyledi.
Davanın siyasi beklentilerle değil, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ölçütleri içinde, partiye etkili savunma imkânı tanınarak ve her iddia hukuka uygun delille sınanarak yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Kabul Kararı Kapatma Kararı Değildir
“Kabul kararı, davanın açıldığını gösterir; kapatma sonucunu peşinen belirlemez.”
İlk iddianamede görülen şekli ve maddi eksikliklerin düzeltilmesinden sonra Anayasa Mahkemesi dosyanın yargılamaya elverişli olduğuna karar verdi. Bundan sonraki aşamada parti savunma yapacak, başsavcılık görüşünü sunacak ve mahkeme delilleri esastan değerlendirecek.
Yargılama sırasında yeni bilgi ve belgelerin toplanması da mümkün. Dolayısıyla tartışma yalnız iddianamenin kabul edildiği gündeki metne indirgenemez.
Parti Kapatmaya Karşı Olmak Alternatif Mekanizma Gerektirir
Arıtürk, ilke olarak siyasi partilerin kapatılmasına karşı olduğunu yineledi. Ancak yürürlükteki hukuk kapatma yaptırımını içeriyor ve demokratik düzeni şiddet ya da terörle bağlantılı yapılardan koruma sorusuna da bir cevap verilmesi gerekiyor.
Kapatma mekanizmasını bütünüyle kaldırmayı savunanların, suç işleyen kişilerin bireysel sorumluluğu yanında bir siyasi organizasyonun sistemli biçimde şiddetin aracı haline gelmesi durumunda nasıl etkili ve ölçülü bir denetim kurulacağını açıklaması gerektiğini belirtti.
Kararı Belirleyecek Şey Açık ve Hukuka Uygun Delildir
Bir partinin demokratik düzen karşıtı eylemlerin odağı haline geldiği ileri sürülüyorsa, savcılığın parti organları, yöneticiler ve somut fiiller arasındaki bağı açıkça göstermesi gerekiyor. Siyasi atmosfer, sert açıklamalar veya genel kanaat, tek başına kapatma için yeterli olamaz.
- isnadın somut olayla ilişkilendirilmesi,
- delilin hukuka uygun yöntemle elde edilmesi,
- partiye bütün iddialara karşı savunma imkânı verilmesi,
- yaptırımın demokratik toplum bakımından gerekli ve ölçülü olması.
Ceza Sorumluluğu Kişiseldir
Siyasi olaylar etrafında meydana gelen şiddet eylemlerinin bir parti davasına delilsiz biçimde eklenmesine karşı çıkan Arıtürk, her suçun kendi faili ve deliliyle araştırılması gerektiğini vurguladı.
Anayasal parti denetimi ile kişilerin ceza yargılaması birbirine karıştırılmadığında hem demokratik siyaset korunabilir hem de gerçek suç failleri hukuki sorumluluktan kaçamaz.
