HDP Kapatma Davasında AYM Süreci

Av. Doç. Dr. Ramazan Arıtürk, HDP kapatma davasını siyasi parti özgürlüğü, kişisel sorumluluk, AİHM içtihadı ve olası siyasi sonuçları bakımından değerlendirdi.

Av. Doç. Dr. Ramazan Arıtürk, HDP hakkında açılan kapatma davasını değerlendirirken ilkesel tutumunu açık biçimde ortaya koydu: Demokratik siyasette bir partinin kapatılmasını çözüm olarak görmediğini, suç işlendiğinde sorumluluğun fiili gerçekleştiren kişiye yönelmesi gerektiğini söyledi.

Bununla birlikte mahkemenin kişisel tercihe göre değil, Anayasa’nın yürürlükteki hükümleri ve somut deliller üzerinden karar vermek zorunda olduğunu hatırlattı.

İlkesel Tutum: Parti Kapatmak Çözüm Değil

“Parti kapatmak demokratik düzende bir çözüm değildir.”

Arıtürk, siyasi düşüncesine yakın veya uzak olduğuna bakmaksızın partilerin kapatılmasına karşı olduğunu belirtti. Bir milletvekili ya da yönetici suç işliyorsa dokunulmazlığın cezasızlık üretmemesi, kişi hakkında hukuka uygun soruşturma ve yargılama yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Bir partinin kapatılması, onu destekleyen toplumsal tabanı ortadan kaldırmıyor; seçmen başka bir partiye yönelebiliyor ve hukuki yaptırım siyasi sorunu tek başına çözemiyor.

Batasuna Örneği Ne Gösteriyor?

İspanya’daki Batasuna kararı üzerinden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, terörü meşrulaştıran veya şiddetle organik bağ kuran siyasi yapılara yönelik kapatmayı bazı koşullarda demokratik toplumla bağdaşır bulabildiğini anlattı.

AİHM kararlarının ülke ve dosya koşullarından bağımsız tek bir formül gibi okunamayacağını; Demirtaş ve Refah Partisi gibi farklı dosyaların kendi olguları içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Yürürlükteki Anayasa Mahkemeyi Bağlar

Anayasa’nın 68 ve 69. maddeleri ile Siyasi Partiler Kanunu, devletin ülkesi ve milletiyle bütünlüğüne ya da demokratik düzene aykırı eylemlerin odağı haline gelen partiler için kapatma yaptırımı öngörüyor. Arıtürk, bu hükümler değiştirilmedikçe Anayasa Mahkemesi’nin onları uygulamakla yükümlü olduğunu söyledi.

Kişisel olarak farklı bir hukuk politikası savunmakla, mahkemenin uygulayacağı mevcut hukuku açıklamak arasındaki ayrımın korunması gerektiğini vurguladı.

Tüzel Kişi Değil, Fiili İşleyen Kişi Sorumlu Olmalı

Siyasi partinin kendi başına eylemde bulunmadığını; fiillerin gerçek kişiler tarafından işlendiğini belirten Arıtürk, kalıcı çözümün kişisel ceza sorumluluğu ve gerektiğinde kişiye yönelik siyasi hak yoksunluğu mekanizmalarında aranmasını savundu.

Davanın süresi için kesin tarih verilemeyeceğini de hatırlattı. Geçmişte Refah Partisi, Fazilet Partisi ve AK Parti davalarının farklı sürelerde sonuçlanması, her dosyanın delil hacmi ve usul adımlarına göre ilerlediğini gösteriyor.